Hulplijnen onderaan elke pagina

Schade door transitie — informeer, claim, herstel

In crisis?

Bel direct →

Keira Bell vs Tavistock — uitspraak en gevolgen

Keira Bell kreeg op 16-jarige leeftijd puberteitsremmers via de Gender Identity Development Service (GIDS) van het Tavistock and Portman NHS Trust in Londen. Daarna volgden testosteron en op 20-jarige leeftijd een mastectomie. In januari 2019 stopte zij met testosteron. Zij vocht in een judicial review, samen met de moeder van een kind met genderdysforie, de praktijk van het voorschrijven van puberteitsremmers aan minderjarigen aan.

De uitspraak van 1 december 2020

De Britse High Court (zaaknummer [2020] EWHC 3274 (Admin)) oordeelde dat het zeer onwaarschijnlijk is dat een kind van 13 jaar of jonger ooit wilsbekwaam is om in te stemmen met puberteitsremmers, en dat het zeer twijfelachtig is of kinderen van 14 en 15 de langetermijngevolgen kunnen begrijpen. Bij 16- en 17-jarigen vond het hof het passend dat behandelaars de rechter betrekken als er twijfel is of de behandeling in het langetermijnbelang van de jongere is. Verder overwoog het hof dat de overgrote meerderheid van de kinderen die puberteitsremmers neemt overgaat op cross-sekse hormonen.

Hoger beroep

Op 17 september 2021 vernietigde het Court of Appeal (Bell v Tavistock [2021] EWCA Civ 1363) de verklaring en de richtlijnen van de High Court: volgens Gillick beoordelen artsen en niet rechters de wilsbekwaamheid van minderjarigen onder de zestien, en de verklaring betrof betwiste feiten, deskundigenbewijs en medische opinies die niet geschikt waren voor een judicial review (bron).

Vervolg

  • De Cass-review (Hilary Cass, 2022-2024) onderzocht het Britse jeugd-genderzorgmodel in opdracht van de NHS.
  • NHS England publiceerde op 12 maart 2024 een beleid waarin puberteitsremmers voor kinderen en jongeren met genderincongruentie of genderdysforie niet langer routinematig beschikbaar zijn (bron).
  • NHS England liet de GIDS-kliniek bij Tavistock in 2024 gecontroleerd sluiten; in april 2024 gingen in Londen en het Noordwesten twee nieuwe diensten voor kinderen en jongeren open, met een voorzichtiger aanpak waarin psychosociale en psychologische zorg de eerste benadering is (bron).

Betekenis voor Nederland

De uitspraak is geen bindende rechtsbron voor Nederlandse rechters. De Nederlandse genderzorg ("Dutch protocol") werd in de zaak meermaals aangehaald als bron, en kritisch onderzocht in de Cass-review. Voor toestemming bij minderjarigen in Nederland zie minderjarigen en toestemming.

Betekenis voor claims

De High Court overwoog onder meer dat het bewijs over de werking van puberteitsremmers zeer beperkt is en dat de overgrote meerderheid van de kinderen die ze neemt overgaat op cross-sekse hormonen; het Court of Appeal vernietigde de verklaring en richtlijnen van de High Court in 2021 echter, onder meer omdat die betwiste feiten en medische opinies betroffen. Zie voor het Nederlandse recht het informed-consent-leerstuk. Volledige uitspraak: judiciary.uk.

Lees over Chloe Cole

Chloe Cole rechtszaak