Home / Juridisch / Informed consent
Informed consent: het juridische hart van een claim
Geïnformeerde toestemming is geen handtekening onder een formulier. Het is een proces dat onder de Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst (WGBO, art. 7:448 BW) door de behandelaar moet worden gevoerd — met informatie over aard, doel, gevolgen, risico's en alternatieven. Voor onomkeerbare transitiezorg is dat een hoge lat. In de praktijk wordt die zelden gehaald.
Wat de wet eist
- Begrijpelijke informatie op het niveau van de patiënt.
- Volledige opgave van alternatieven, inclusief afwachten of psychotherapie.
- Concrete cijfers over risico's: vruchtbaarheidsverlies, complicaties, regret.
- Tijd voor vragen, niet één afspraak voor consent.
- Bij minderjarigen: getrapt toestemmingsregime (art. 7:447 BW).
Wat klinieken vaak nalaten
Voorbeelden uit dossiers van detransitioners: standaardformulier zonder dat alternatieven worden besproken. Geen vermelding van regret-percentages. Geen onderzoek naar comorbiditeit (autisme, trauma, OCD). Geen psychiatrische diagnostiek vóór hormoonstart bij minderjarigen. Geen documentatie van het gesprek over fertiliteit. Elk van die punten is een hefboom voor een tuchtklacht of civiele claim — zie tuchtrecht en civiele claim.
Bewijslast
Vraag onder de AVG (art. 15) je volledige medisch dossier op — alle gespreksverslagen, intakeformulieren, lab-uitslagen, correspondentie. Zwijgen in het dossier werkt vaak in jouw voordeel: wat niet gedocumenteerd is, is volgens vaste jurisprudentie niet besproken. De zorgvuldige arts schrijft het op; doet hij of zij dat niet, dan keert de bewijslast bij betwisting.