Hulplijnen onderaan elke pagina
Schade door transitie — informeer, claim, herstel
In crisis?
Bel direct →
North Carolina verlengt verjaringstermijn: Prisha Mosley krijgt tweede kans in hoger beroep
Op dinsdag 29 september 2026 diende voor het Amerikaanse hof van beroep van North Carolina een zaak die verder reikt dan één persoonlijk drama. Prisha Mosley, nu 28, klaagt acht gedaagden aan — vier personen (een plastisch chirurg, twee erkende counselors en een arts) en vier instellingen — wegens fraude en medische wanpraktijk (bron). Volgens de aanklacht kreeg ze op haar zeventiende testosteron voorgeschreven en onderging ze op haar achttiende een dubbele mastectomie, na een traject waarin haar volgens eigen zeggen onvolledige en misleidende informatie werd gegeven over de gevolgen van die behandeling. Een lagere rechtbank wees de zaak eerder af, onder meer op grond van verjaring (Fox News); ook sprak de rechter een summary judgment uit over de fraudeclaim. Voor de wetswijziging gold voor medische wanpraktijk in het algemeen een verjaringstermijn van drie jaar met een absolute grens van vier jaar (bron).
Dat de zaak nu alsnog voorligt, komt door een wetswijziging. North Carolina verlengde in 2025 de verjaringstermijn specifiek voor mensen die schade claimen na gendertransitiebehandelingen, van drie naar tien jaar. Volgens Mosleys advocaten herstelde die verlenging haar claims wegens wanpraktijk en nalatigheid — en maakt van haar zaak een testcase voor de vraag of de gewone verjaringsregels wel passen bij dit type schade.
Waarom een gewone verjaringstermijn hier wringt
Verjaringstermijnen bestaan om te voorkomen dat rechtszaken oneindig blijven slepen en dat bewijs verdampt. Bij de meeste medische fouten is dat een redelijk uitgangspunt: iemand die een verkeerd toegediende operatie ondergaat, merkt dat doorgaans snel. Bij gendertransitiezorg ligt dat anders. Detransitioners beschrijven vaak een proces van jaren voordat spijt of besef van schade doordringt — soms pas als de gevolgen van hormonen of chirurgie onomkeerbaar blijken en het aanvankelijke enthousiasme is weggeëbd. Een absolute grens van vier jaar na een behandeling die op je zeventiende begint, sluit dan precies de mensen buiten voor wie de zaak het duidelijkst wordt: wie er pas op zijn vijfentwintigste achter komt wat er niet is verteld, staat juridisch al met lege handen.
North Carolina is niet het enige rechtsgebied waar dit knelpunt zichtbaar wordt. Op 30 januari 2026 kende een jury in White Plains (New York) de detransitioner Fox Varian twee miljoen dollar schadevergoeding toe; volgens ADF Legal was het de eerste detransitioner-wanpraktijkzaak die tot een jurywinst leidde (bron). We schreven eerder over zo'n zaak met een vergelijkbare uitkomst. Dat soort uitspraken gaf critici van het gender-affirmatieve model een precedent in handen; de wetswijziging in North Carolina en de zaak-Mosley zijn de volgende stap: niet langer alleen de vraag of een arts fout handelde, maar ook of het rechtssysteem zelf wel is ingericht op schade die traag aan het licht komt.
Wat de aanklacht beweert, en wat wij daarvan vinden
Belangrijk om te onderscheiden: dat het hof Mosleys beroep behandelt, betekent niet dat een rechter de fraude- en wanpraktijkclaims al heeft beoordeeld. Het hof van beroep hoorde op 29 september pleidooien over eerdere beslissingen van de rechtbank, zoals de afwijzing van claims en het summary judgment over fraude, niet over de vraag of de aangeklaagde zorgverleners daadwerkelijk tekortschoten. Een uitspraak van het hof is, voor zover bekend, nog niet gepubliceerd.
Wat de zaak wél nu al laat zien, is dat North Carolina in 2025 zijn wetgeving heeft aangepast voor schadeclaims na gendertransitiezorg. Dat is precies het punt waar voorstanders van behoedzame zorg — en wij met hen — al langer op wijzen: verjaringstermijnen die zijn ontworpen voor gewone medische fouten, passen niet vanzelfsprekend op een vorm van zorg waarvan de gevolgen zich pas na jaren voluit openbaren. Dat een wetgever dat inmiddels onderkent, is geen bevestiging van Mosleys concrete aanklacht, maar wel een erkenning van het onderliggende probleem.
Hoe de VS in bredere zin worstelen met de juridische en politieke kant van jeugdtransitiezorg — los van de wetenschappelijke onzekerheid die daaraan ten grondslag ligt — is een worsteling die ook op genderrisico.nl uitgebreider in kaart is gebracht.
Bronnen
Fox News, "Detransitioner takes malpractice fight to appeals court after North Carolina law change": foxnews.com.

Nienke Vogelaar
Redactie
Veelgestelde vragen
Wie is Prisha Mosley?
Een Amerikaanse detransitioner die op haar zeventiende testosteron kreeg voorgeschreven en op haar achttiende een dubbele mastectomie onderging. Ze klaagt acht gedaagden aan (vier zorgverleners en vier instellingen) wegens fraude en medische wanpraktijk.
Wat verandert de nieuwe wet in North Carolina precies?
De wet verlengt volgens de berichtgeving de verjaringstermijn voor schadeclaims na gendertransitiezorg van drie naar tien jaar. Mosleys zaak was eerder afgewezen, onder meer wegens verjaring; haar advocaten stellen dat de wet haar claims wegens wanpraktijk en nalatigheid herstelt.
Betekent het hoger beroep dat de rechter de zorgverleners al schuldig acht?
Nee. Het hof van beroep hoorde op 29 september 2026 pleidooien over eerdere beslissingen van de rechtbank, onder meer over de afwijzing van claims en een summary judgment over fraude. Een uitspraak over de vraag of de zorgverleners tekortschoten is dat niet.