Twee miljoen dollar voor detransitioner — jury houdt psycholoog en chirurg aansprakelijk

Een jury in Westchester County, New York, heeft op 30 januari 2026 de 22-jarige Fox Varian twee miljoen dollar schadevergoeding toegekend. Varian onderging op haar zestiende een dubbele borstamputatie als onderdeel van een gendertransitie, kreeg spijt en detransitioneerde. Ze stelde haar voormalige psycholoog en haar chirurg aansprakelijk wegens medische nalatigheid. Volgens The Advocate oordeelde hiermee voor het eerst een jury dat zorgverleners die bij een minderjarige een genderchirurgische ingreep goedkeurden en uitvoerden, zich schuldig maakten aan medische nalatigheid (bron).

Waar het mis ging volgens de aanklacht

De zaak draaide om de beoordeling vóór de operatie. Volgens de aanklacht hadden psycholoog Kenneth Einhorn en chirurg Simon Chin haar tot de ingreep gehaast, haar psychische problemen niet aangepakt en geen informed consent verkregen. Einhorn, die geen formele opleiding had in de zorg voor transgender cliënten, stelde voor dat Varian counseling zou zoeken bij een lhbtq+-organisatie, maar vroeg daar niet na dat zij de therapeut had verteld te twijfelen over haar genderidentiteit. In zijn verwijzing naar Chin noemde hij als diagnose lichaamsdysmorfie in plaats van genderdysforie, volgens The New York Times, zoals The Advocate weergeeft, "an error that proved pivotal in the jury's decision" (bron).

Het oordeel van de deskundige

Dr. Loren Schechter, aankomend voorzitter van WPATH, getuigde namens Varian dat de goedkeuring van haar operatie berustte op "assumption and inference" (vertaald: aanname en gevolgtrekking), wat onvoldoende zorgvuldig was om de operatie te rechtvaardigen. Haar advocaat Adam Deutsch zei dat het nooit een discussie was over de legitimiteit van genderbevestigende zorg, maar over de vraag of de zorgverleners voldeden aan de normen van hun eigen beroep (bron).

Hoe het bedrag is opgebouwd

Van de twee miljoen dollar is 1,6 miljoen dollar bedoeld voor doorstane en toekomstige pijn. De overige 400.000 dollar is voor toekomstige medische kosten (bron).

Reactie van de plastisch chirurgen

Vier dagen later, op 3 februari 2026, publiceerde de American Society of Plastic Surgeons een officieel standpunt. De vereniging adviseert borst-, genitale en gezichtsoperaties bij gendertransitie uit te stellen tot minstens het negentiende levensjaar, omdat onvoldoende is aangetoond dat de voordelen bij minderjarigen opwegen tegen de risico's (bron, bron).

Wat dit betekent voor wie schade heeft

De uitspraak verandert niets aan Nederlandse of Belgische regels en geeft hier geen recht op een vergoeding. Ze laat wel zien waar een aansprakelijkheidszaak om draait: niet om spijt achteraf, maar om de vraag of de beoordeling vooraf zorgvuldig genoeg was. Hoe dat in Nederland werkt, staat op de pagina over medische aansprakelijkheid bij transitiezorg. De reactie van Chloe Cole op het vonnis staat bij de rechtszaken.