"Ik weet dat ik trans ben. Ik ben er niet toe verleid. En ik weet dat jij er veel over te zeggen zult hebben." Met die zin kondigde de jongere broer van Elizabeth Edens aan dat ook hij een gendertraject ingaat. Edens schreef er op 11 september 2026 over op Genspect, de internationale organisatie die kritisch onderzoek naar genderzorg publiceert. Haar stuk begint niet bij haar broer, maar bij zichzelf: ze maakte het al eerder mee, aan den lijve.

Eerst haar eigen transitie, jaren later de rekening

Edens werd als jongvolwassene door een arts bevestigd als transgender. Ze nam een nieuwe naam aan en voelde aanvankelijk opluchting van haar dysforie. Pas zeven jaar later, schrijft ze, werd duidelijk wat de behandeling haar lichaam had gekost: schade aan hart en andere lichaamssystemen die haar levensverwachting mogelijk blijvend heeft aangetast. Ze noemt de periode waarin ze werd behandeld achteraf "een sekte" en verwijt de volwassenen om haar heen dat niemand op tijd ingreep.

Haar broer volgt hetzelfde spoor

Edens heeft weinig persoonlijk contact met haar jongere broer — ze wonen in andere staten en spreken elkaar vooral online. Onlangs vertelde hij haar dat ook hij zich transgender identificeert, met de opmerking dat hij, anders dan zij destijds, niet "misleid" is. Volgens Edens draagt hij dezelfde kwetsbaarheden die zij bij zichzelf herkent: hij is autistisch, jongvolwassen en groeit op in een onrustige thuissituatie. Ze voelt zich verscheurd — bang dat te veel tegenspraak hem juist verder wegdrijft, terwijl ze als zus geen directe invloed heeft op de beslissingen die hij met zorgverleners neemt.

Kwetsbaarheid: autisme en een onrustig thuisfront

Dat Edens juist autisme en een instabiele thuissituatie noemt als risicofactoren bij haar broer, staat niet op zichzelf. Onderzoek naar de samenstelling van genderklinieken laat structureel een oververtegenwoordiging van autistische kenmerken zien bij jongeren die zich met genderdysforie melden — een gegeven dat vraagt om zorgvuldige differentiaaldiagnostiek voordat medische stappen volgen. Waarom autisme en gender vaak samengaan wordt uitgebreider besproken op genderautisme.nl, dat de hypotheses achter die samenhang op een rij zet.

Eén getuigenis is geen bewijs — maar wel een signaal

Het is belangrijk om hier scherp te blijven: Edens beschrijft de ervaring van één gezin, gezien vanuit één kant. Haar verhaal bewijst niet dat broers en zussen van detransitioners vaker hetzelfde pad inslaan, en het is geen klinische analyse van haar broers situatie. Wat het wél laat zien, is hoe moeilijk ingrijpen is voor wie eerder zelf schade opliep — en hoe weinig een detransitie-ervaring in de praktijk verandert aan de toegankelijkheid van een volgend traject, ook wanneer bekende risicofactoren als autisme en een onstabiel thuisfront aanwezig zijn. Edens noemt wat ze bij zichzelf meemaakte inmiddels "een virus voor de geest" en pleit ervoor kwetsbare jongeren weg te halen van schermen en sociale media. Dat is haar duiding van haar eigen ervaring — geen vaststaand medisch feit, maar een waarschuwing die voortkomt uit wat zij zelf heeft doorgemaakt.

Hulp en herkenning

Herken je iets van dit verhaal, bij jezelf of bij een naaste? Andere getuigenissen van mensen die spijt kregen van hun transitie zijn verzameld op de getuigenissenpagina van deze site. Wie zelf worstelt met de gevolgen van een transitie, of zich zorgen maakt om een familielid, vindt een overzicht van crisislijnen, lotgenotencontact en begeleiding op de pagina met hulp na transitieschade.