Verlies van seksuele functie na hormonen en chirurgie

Seksuele functie is afhankelijk van een functioneel zenuwennetwerk en hormonale signalering die in de puberteit rijpt. Puberteitsremmers zetten dit proces stil; latere cross-sex hormonen vormen het niet op natuurlijke wijze. Bij genitale chirurgie worden zenuwen doorgesneden, herbedraad of weggehaald — met variabele en vaak permanente gevolgen. De Endocrine Society systematic reviews (2024) en Cochrane vinden onvoldoende RCT-bewijs voor seksueel functieherstel of behoud.

Wat de literatuur en getuigenissen tonen

• Bij vroege puberteitsremmers + cross-sex hormonen ontstaat een cohort jongvolwassenen zonder gerijpte seksuele respons (anorgasmie nooit geleerd) — beschreven in Bewley/Levine 2024 en in Tavistock-getuigenissen.
• Vaginoplastiek: 60-85% bereikt orgasme, 15-40% niet — versus baseline cisgender cijfers van >90% (Dreher et al. 2018).
• Falloplastiek: orgasme via behouden clitoris in 70-85%; functionele penetratie met prothese complicatie-gevoelig (Morrison et al. 2016).
• Anti-androgenen (cyproteron, spironolacton) reduceren libido bij 60-80% — niet altijd reversibel na staken.
• Hruz (2020): wijst op systematische onderrapportage van seksuele dysfunctie in chirurgische cohort-studies.
• Vandenbussche (2021) en Boyd et al. (2022): detransitioners rapporteren seksuele schade als top-rouw.

Wat dit betekent

• Verlies van seksueel leven of fundamenteel veranderd seksueel leven, op leeftijd waarop dit nooit volwassen werd.
• Pijn bij seks (dyspareunie) bij neo-vagina door littekens en stenose; chronische pijn bij neo-fallus bij urethrale complicaties.
• Effect op relaties, partner-selectie, intieme communicatie.
• Therapeutische ondersteuning beperkt: gespecialiseerde seksuologen voor post-transitie zijn schaars.

Wat onvoldoende werd besproken

De Cass Review (2024) bevestigde dat seksuele functie en libido bij minderjarigen onvoldoende werden besproken — minderjarigen kunnen de impact op een toekomstig seksueel leven niet realistisch overzien. Levine et al. (2022) noemen dit een ernstig informed-consent-tekort. Biggs (2022, 2023) toont aan dat in de oorspronkelijke Dutch Protocol-publicaties seksueel functieverlies niet systematisch werd geregistreerd.

Waar terecht

• Genitale chirurgie — onomkeerbaar verlies
• Onafhankelijke therapie
• Medische aansprakelijkheid
• 113 Zelfmoordpreventie bij crisis
• Veilig Thuis bij dwang of drang
• Externe bron: Levine et al. — Reconsidering informed consent (J Sex Marital Ther 2022).