Hulplijnen onderaan elke pagina
Schade door transitie — informeer, claim, herstel
In crisis?
Bel direct →Vruchtbaarheid na puberteitsremmers, hormonen en chirurgie
Volgens de Gezondheidsraad leidt behandeling met puberteitsremmers in de vroege puberteit bij trans meisjes in principe tot onvruchtbaarheid, tenzij zij bereid zijn langdurig met de remmers te stoppen; de effecten op vruchtbaarheid zijn voor het overige nog onvoldoende onderzocht (bron). Het verwijderen van de geslachtsklieren leidt tot blijvend verlies van vruchtbaarheid (bron).
De WPATH-richtlijn schrijft dat puberteitsremmers de rijping van geslachtscellen remmen maar geen blijvende schade aan de werking van de geslachtsklieren veroorzaken; na stoppen wordt verwacht dat de rijping weer op gang komt (bron). Volgens WPATH zijn er geen prospectieve studies naar het effect op de vruchtbaarheid van langdurige hormoonbehandeling die in de adolescentie is gestart, of van puberteitsremmers in de vroege puberteit gevolgd door testosteron (bron). Voor kinderen in de vroege puberteit zijn de opties om vruchtbaarheid te bewaren beperkt tot het bewaren van weefsel van de geslachtsklieren, waarvoor volgens WPATH geen literatuur bestaat over gebruik bij trans personen (bron). Zie ook vruchtbaarheid verloren door transitie voor meer over dit onderwerp.
Wat de bronnen zeggen per behandeling
- Puberteitsremmers + cross-sex hormonen vanaf jonge leeftijd: de Gezondheidsraad schrijft dat de effecten op vruchtbaarheid nog onvoldoende zijn onderzocht (bron). Zie onvruchtbaarheid na genderoperatie.
- Testosteron bij transmannen: volgens WPATH is herstel van de normale eierstokfunctie met rijping van eicellen na onderbreking van testosteron aangetoond bij transmannen die natuurlijk zwanger werden; een zwangerschap is ook beschreven na langdurig testosterongebruik (minstens tot 10 jaar), terwijl het effect op eicellen en de basisvruchtbaarheid nog onbekend is (bron).
- Oestrogeen en anti-androgenen bij transvrouwen: de zaadproductie neemt af en het testisvolume wordt kleiner; volgens WPATH kan de zaadproductie na het stoppen van langdurige behandeling hervatten, maar daarover zijn weinig gegevens, en een volledige azoöspermie treedt niet altijd op (bron).
- Ovariectomie of orchiectomie: permanent steriel (bron).
Cass Review over fertiliteitscounseling
De Cass Review (2024) beveelt aan dat alle kinderen en jongeren vóór een medisch traject fertiliteitscounseling en -preservatie wordt aangeboden (bron). Over de effecten van puberteitsremmers en hormonen op de vruchtbaarheid zegt de review dat het bewijs onvoldoende of onduidelijk is (bron).
Counseling en behoud van vruchtbaarheid
- Volgens de Kwaliteitsstandaard worden de reversibele en irreversibele effecten van de behandeling op fertiliteit altijd besproken en wordt elke transgender persoon een counselingsgesprek over kinderwens en fertiliteitspreservatie aangeboden (bron).
- Opties voor behoud van vruchtbaarheid zijn volgens de Kwaliteitsstandaard bij transmannen onder meer het invriezen van eicellen of embryo's en bij transvrouwen het invriezen van semen en testiculaire sperma-extractie (bron).
- Volgens WPATH liggen de percentages jongeren die vruchtbaarheid laten bewaren sterk uiteen (minder dan 5 tot 40 procent) (bron).
Waar terecht
- Medische aansprakelijkheid
- Onafhankelijke therapie
- 113 Zelfmoordpreventie bij crisis
- Veilig Thuis bij dwang of drang
- Externe bron: Cass Review Final Report (2024).