Hulplijnen onderaan elke pagina

Schade door transitie — informeer, claim, herstel

In crisis?

Bel direct →

Mastectomie — onomkeerbaar verlies van borstweefsel

"Top-surgery" is een operatie waarbij borstweefsel wordt verwijderd; volgens de Gezondheidsraad zijn operaties onomkeerbaar.

Bij een mastectomie bij transmannen wordt volgens de Kwaliteitsstandaard Transgenderzorg borstweefsel en overtollige huid verwijderd om de borst te vermannelijken; de tepel kan gesteeld of als vrij huidtransplantaat worden verplaatst (bron). Volgens de Gezondheidsraad zijn operaties onomkeerbaar, en is de bewijskracht voor de gevonden effecten van behandeling laag tot zeer laag (bron). Zie wat keert terug en wat niet na detransitie.

Concrete gevolgen

  • Borstvoeding is na een mastectomie volgens de Kwaliteitsstandaard in de meeste gevallen niet mogelijk (bron); volgens WPATH kunnen sommige mensen na een zwangerschap toch ongewenste borstgroei of lactatie ervaren, ook na chestreconstructie (bron).
  • Na een mastectomie adviseert de Endocrine Society jaarlijks onderzoek van de borstregio (sub- en periareolair) (bron).

Wat de cijfers laten zien

Chloe Cole (VS) onderging op 15-jarige leeftijd een dubbele mastectomie (bron). De Gezondheidsraad schrijft dat het aantal mensen met spijt niet goed vast te stellen is, vanwege de veelal korte follow-up en de substantiële uitval in studies (bron); volgens de Cass Review is het percentage dat na hormoonbehandeling detransitioneert onbekend, omdat langlopend vervolgonderzoek ontbreekt (bron). Zie ook de York-detransitiestudie (2025) over hoe laat spijt zich manifesteert.

Informed consent

De Cass Review noemt de vele onbekenden over risico's en voordelen en het gebrek aan robuuste informatie 'a major problem in obtaining informed consent' (vertaald: een groot probleem bij het verkrijgen van geïnformeerde toestemming) (bron). Levine e.a. (2022) betogen in een overzichtsartikel dat het informed-consent-proces bij kinderen, adolescenten en jongvolwassenen wordt beperkt door onjuiste aannames van professionals, een matige eerste beoordeling en onjuiste of onvolledige informatie aan patiënten en ouders (bron). Zie informed consent in klinieken.

Detransitie en spijt

Boyd e.a. (2022) beschrijven een kwaliteitsonderzoek in één Engelse huisartsenpraktijk, waar een vijfde van de patiënten met hormonen stopte, van wie meer dan de helft spijt of een detransitie-ervaring noemde (bron). In de enquête van Vandenbussche onder 237 detransitioners noemden deelnemers de wens om ervaringen van andere detransitioners te horen en elkaar te ontmoeten (bron). Zie lichamelijk herstel.

Waar terecht

Hulplijnen
113 (0800-0113) bij crisis. Veilig Thuis 0800-2000 bij dwang of drang.

Klacht of claim na onvoldoende informatie?

Medische aansprakelijkheid