Hulplijnen onderaan elke pagina

Schade door transitie — informeer, claim, herstel

In crisis?

Bel direct →

Cardiovasculaire risico's van cross-sex hormonen

In een groot Amerikaans cohort hadden transvrouwen vaker veneuze trombo-embolie (VTE) dan cisgender mannen en vrouwen; voor transmannen was het bewijs onvoldoende voor conclusies (bron).

Het Amerikaanse Kaiser Permanente-cohort (2.842 transvrouwen en 2.118 transmannen, gemiddeld 3,6 tot 4 jaar gevolgd) liet bij transvrouwen een hogere VTE-incidentie zien; de incidentie van beroerte en hartinfarct was overall vergelijkbaar, maar de verschillen voor VTE en beroerte waren groter bij transvrouwen die tijdens de follow-up met hormonen begonnen (bron). NICE noemt de veiligheid op lange termijn grotendeels onbekend en de zekerheid van het bewijs zeer laag (bron). Zie ook levenslange medicatie na genderoperatie.

Wat peer-reviewed cohort-studies tonen

  • Getahun et al. (Annals of Internal Medicine, 2018; 2.842 transvrouwen en 2.118 transmannen): bij transvrouwen was het 8-jaarsrisicoverschil voor VTE 16,7 per 1000 personen ten opzichte van cisgender mannen en 13,7 ten opzichte van cisgender vrouwen; voor beroerte en hartinfarct was de incidentie overall vergelijkbaar, en voor transmannen was het bewijs onvoldoende (bron).
  • NICE-evidence review (2020): in één studie waren bij jongvolwassenen van 22 jaar die als tiener met hormonen waren begonnen bloeddruk en BMI significant gestegen, en bij wie testosteron gebruikte was ook het vetprofiel in het bloed verslechterd; studies naar hart- en vaatziekten op langere termijn zijn nog nodig (bron).

Wat dit betekent

  • Volgens de Gezondheidsraad ontbreken gegevens over de effecten van hormoonbehandeling op de mentale en fysieke gezondheid op lange termijn (bron).

Geïnformeerde toestemming

De Gezondheidsraad schrijft dat onduidelijkheden, onder meer over de effecten op cognitie, vruchtbaarheid en de lange termijn, zorgvuldig met jongeren en ouders besproken moeten worden in de procedure voor geïnformeerde toestemming (bron).

Waar terecht

Hulplijnen
113 (0800-0113) bij crisis. Veilig Thuis 0800-2000 bij dwang of drang.

Cardiovasculaire schade na hormonen? Onderzoek je opties.

Medische aansprakelijkheid