Hulplijnen onderaan elke pagina

Schade door transitie — informeer, claim, herstel

In crisis?

Bel direct →

Keira Bell vs Tavistock

Keira Bell is een Engelse detransitioner die de Tavistock and Portman NHS Trust voor de rechter daagde over de puberteitsremmers die zij als 16-jarige kreeg voorgeschreven. Haar zaak werd in 2020 een keerpunt in het Britse genderzorgdebat.

Achtergrond

Bell werd op haar 15e naar de Gender Identity Development Service (GIDS) bij Tavistock verwezen en daar op haar 16e voor het eerst gezien. Volgens het vonnis begon zij na drie afspraken met puberteitsremmers; de verweerder voerde aan dat zij in totaal minstens tien consulten had gehad. Op haar 17e begon ze met testosteron, op haar 20e onderging zij een dubbele mastectomie en in januari 2019 stopte ze met testosteron (bron).

De rechtszaak

Bell startte met mede-eiser Mrs A, de moeder van een 15-jarige dochter met autisme die niet naar GIDS was verwezen, een Judicial Review tegen Tavistock. De kern: kunnen minderjarigen volledig geïnformeerd toestemmen voor puberteitsremmers, gezien de langetermijngevolgen? De High Court oordeelde op 1 december 2020 dat het hoogst onwaarschijnlijk is dat kinderen van 13 jaar of jonger daartoe wilsbekwaam zijn en dat het twijfelachtig is of jongeren van 14 of 15 de langetermijngevolgen kunnen overzien (bron). Het Court of Appeal stelde de kliniek op 17 september 2021 in het gelijk: de verklaring en richtlijnen van de High Court waren niet geschikt voor een judicial review, en volgens Gillick beoordelen artsen en niet rechters of een minderjarige onder 16 wilsbekwaam is (bron).

Cass Review en sluiting GIDS

Hilary Cass voerde een onafhankelijk onderzoek uit dat in 2024 concludeerde dat de zorg voor jongeren met genderdysforie een terrein is met "opvallend zwak" bewijs (in het origineel: "an area of remarkably weak evidence") en dat goed bewijs over de langetermijnuitkomsten ontbreekt (bron). De NHS schrijft sinds maart 2024 niet meer routinematig puberteitsremmers voor; de Britse regering maakte op 11 december 2024 het verbod op verkoop en levering van puberteitsremmers voor genderdysforie aan onder-18-jarigen onbeperkt, met een eerste herziening in 2027 (bron). Het Dutch Protocol is volgens de Cass Review in Nederland ontwikkeld en daarna in het Verenigd Koninkrijk en internationaal overgenomen (bron).

Wat dit betekent voor Nederland

Nederlandse claimants kunnen Bell v. Tavistock niet rechtstreeks aanroepen. Wel schreef de minister voor Medische Zorg op 4 juni 2024 dat de situatie in het Verenigd Koninkrijk niet één op één te vergelijken is met die in Nederland en dat de conclusies van de Cass Review, waar relevant voor de Nederlandse context, worden meegenomen in de herziening van de kwaliteitsstandaard (bron). Zie Keira Bell uitspraak, medische aansprakelijkheid en civielrechtelijke claim.

Publiek werk

Betekenis

Bell's zaak maakte zichtbaar dat de "gender-affirmative care"-praktijk in jeugdklinieken kritisch tegen het licht moest. Lees ook over cijfers over detransitie en redenen voor detransitie.

Bronnen

Hulplijnen

  • 113 Zelfmoordpreventie — 0800-0113.
  • Veilig Thuis — 0800-2000.
  • Slachtofferhulp — 0900-0101.

Lees over de Cass Review

Keira Bell uitspraak