Hulplijnen onderaan elke pagina
Schade door transitie — informeer, claim, herstel
In crisis?
Bel direct →Psychisch herstel na detransitie
Detransitie vraagt om rouwverwerking, herstel van zelfvertrouwen en vaak behandeling van het oorspronkelijke trauma dat aan dysforie ten grondslag lag. Het is een proces van jaren, niet maanden.
Wat onder de dysforie zat
In de enquête van Littman (2021, Archives of Sexual Behavior) onder 100 zelf aangemelde detransitioners noemde 38 procent als reden dat hun genderdysforie volgens hen door iets specifieks werd veroorzaakt, zoals trauma, misbruik of een psychische aandoening (bron). In de enquête van Vandenbussche (2021, Journal of Homosexuality) noemde 70 procent het besef dat de dysforie met andere problemen samenhing, volgens de weergave in de Cass Review (bron). In een Britse huisartsenpraktijk stopte een vijfde van de patiënten met hormonen (8 van 41), van wie meer dan de helft spijt of een detransitie-ervaring noemde (Boyd e.a. 2022 (bron). De Cass Review schrijft dat het verband tussen eerdere psychische klachten en genderproblematiek waarschijnlijk complex en wederkerig is en dat behandeling van de psychische stoornis bij sommige jongeren kan helpen (par. 8.42) (bron).
Rouwen om verloren jaren
- Rouw om het lichaam dat verloren is.
- Rouw om de adolescentie die om transitie ging.
- Rouw om relaties die zijn afgebroken.
- Rouw om carriere of opleiding die niet doorging.
- Rouw om vruchtbaarheid die verloren is.
Rouw verloopt niet lineair. Sommige dagen voelt het draaglijk, andere dagen overweldigend. Dat is normaal en geen terugval.
Schaamte en sociale isolatie
Veel detransitioners schamen zich tegenover hun omgeving of hun oude transgender-vrienden. Sommigen worden expliciet afgewezen door die gemeenschap. In de enquête van Vandenbussche beschreven deelnemers schaamte, isolement en het verlies van steun uit de lhbt-gemeenschap en van vrienden; anderen benadrukten juist de steun van familie, partner en vrienden (bron). Isolatie maakt klachten erger. Lotgenotencontact, een vertrouwde therapeut en vaste kleine relaties helpen om weer regelmaat te krijgen. Zie lotgenotengroepen.
Wat helpt
Een therapeut die detransitie serieus neemt, niet wegredeneert of pathologiseert. Beweging, slaap en regelmaat. Schrijven, dagboek, kunst. Beperking van social media-input over gender. Voor sommigen helpt religieuze of spirituele zingeving; voor anderen werkt juist secularisering. Lees ook over professionele begeleiding. De Cass Review (2024) schrijft dat NHS-genderdiensten ook mensen moeten ondersteunen die detransitioneren, en dat zij zorgvuldig gevolgd moeten worden in een ondersteunende omgeving, vooral bij het stoppen met hormonen (samenvatting, punt 153).
Suicidaliteit
Bij acute crisis: bel 113. Zie 113-pagina. Bij dwang of drang in de omgeving: Veilig Thuis 0800-2000.
Bronnen
- Vandenbussche (2021) — Journal of Homosexuality.
- Littman (2021) — Archives of Sexual Behavior.
- Boyd et al. (2022) — Healthcare: Care of Transgender Patients: A General Practice Quality Improvement Approach.
- Cass Review (2024) — cass.independent-review.uk.
Hulplijnen
- 113 Zelfmoordpreventie — 0800-0113.
- Veilig Thuis — 0800-2000.
- Slachtofferhulp — 0900-0101.