Hulplijnen onderaan elke pagina

Schade door transitie — informeer, claim, herstel

In crisis?

Bel direct →
Finse studie: trauma en psychiatrische problemen bij negen detransitioners

Finse studie: trauma en psychiatrische problemen bij negen detransitioners

Negen mensen die eerder de diagnose genderidentiteitsstoornis kregen, meldden zich tussen 2018 en 2019 opnieuw bij een Finse genderkliniek. Niet voor verdere transitiezorg, maar om terug te keren op hun stappen. Onderzoekers van het Helsinki Universiteitsziekenhuis doken in hun dossiers en spraken hen, en publiceerden de uitkomst in 2025 in Archives of Sexual Behavior. Het is een kleine studie, maar wat er in de negen dossiers naar boven kwam, is moeilijk te negeren.

Negen dossiers, één terugkerend beeld

Het onderzoeksteam, onder leiding van Kaisa Kettula, analyseerde de patiëntendossiers en nam gestructureerde klinische interviews af bij alle negen deelnemers. Zeven van hen waren bij geboorte als meisje geregistreerd, twee als jongen. Allemaal hadden ze ooit de formele diagnose F64.0 gekregen, destijds de standaardclassificatie voor genderidentiteitsstoornis. Het gemiddelde tijdsverloop tussen die diagnose en het moment waarop iemand terugkwam voor detransitie: zeven jaar.

Wat de dossiers gemeen hadden

De onderzoekers noteren dat de deelnemers een groot aantal psychiatrische diagnoses hadden. In hun eigen woorden kwamen kindertrauma, seksueel misbruik, symptomen van een eetstoornis, borderline persoonlijkheidsstoornis en psychotische symptomen frequent voor in deze groep. Terugkijkend gaven de deelnemers aan dat de behoefte om te transitioneren niet voortkwam uit een transgenderidentiteit of genderdysforie, maar uit redenen rond het volwassenworden en onopgeloste psychologische stressoren.

Wat de beoordeling wel en niet liet zien

De psychiatrische problematiek was bij de eerste beoordeling niet onbekend: toen waren al veel diagnoses gesteld, en bij zeven deelnemers had de psycholoog al zorgen over onder meer de continuïteit van de identiteit en het zelfbeeld. Bij de nieuwe beoordeling kwamen er diagnoses bij, onder meer drie keer een borderline persoonlijkheidsstoornis en twee keer een dissociatieve stoornis. De auteurs noemen het Finse beoordelingsproces multidisciplinair en grondig, maar de deelnemers wensten dat ze nog grondiger waren beoordeeld, met nadruk op dissociatieve stoornissen, trauma en neuropsychiatrische aandoeningen die onopgemerkt of onderschat waren gebleven (bron).

Wat de onderzoekers bepleiten

Kettula en collega's trekken daaruit een voorzichtige maar heldere conclusie: voorafgaand aan genderbevestigende behandeling hoort een grondige psychiatrische evaluatie, met expliciete aandacht voor trauma en dissociatieve stoornissen. Daarnaast schrijven zij dat het belangrijk is om mensen die spijt hebben van een behandeling of die detransitioneren te erkennen, te ondersteunen en te beoordelen, en van hen te leren.

Waarom dit ook voor Nederland relevant is

Finland koos in de COHERE-aanbeveling uit 2020 voor psychosociale ondersteuning als eerstelijnsbehandeling bij minderjarigen. De negen patiënten in deze studie waren volwassenen die gemiddeld zeven jaar voor hun nieuwe beoordeling in 2018-2019 hun diagnose hadden gekregen; de studie beschrijft dus zorg van vóór die aanbeveling. Het is een kleine, retrospectieve casusreeks waaruit geen percentages voor detransitie zijn af te leiden. Voor de Nederlandse discussie is het vooral een illustratie van de vraag welke aandacht trauma, dissociatie en neuropsychiatrische aandoeningen krijgen in de beoordeling vooraf. Zie ook de overzichten van schade door transitie en detransitie op deze site.

Bron

Kettula, K., Puustinen, N., Tynkkynen, L., Lempinen, L., & Tuisku, K. (2025). Gender Dysphoria and Detransitioning in Adults: An Analysis of Nine Patients from a Gender Identity Clinic from Finland. Archives of Sexual Behavior.

Nienke Vogelaar

Nienke Vogelaar

Redactie

Veelgestelde vragen

Wat onderzocht de Finse studie van Kettula e.a. precies?

De onderzoekers analyseerden de dossiers van negen volwassenen die tussen 2018 en 2019 terugkeerden bij een Finse genderkliniek om te detransitioneren, en namen bij allen gestructureerde klinische interviews af.

Wat hadden de negen deelnemers gemeen?

De deelnemers hadden een groot aantal psychiatrische diagnoses: kindertrauma, seksueel misbruik of verkrachting, eetstoornissymptomen, borderline persoonlijkheidsstoornis en psychotische symptomen kwamen veel voor. Bij de eerste beoordeling waren al veel diagnoses gesteld; bij de nieuwe beoordeling kwamen er enkele bij.

Wat bepleiten de onderzoekers naar aanleiding van hun bevindingen?

Zij benadrukken de noodzaak van een grondige psychiatrische beoordeling als onderdeel van de genderzorg en schrijven dat het belangrijk is mensen die spijt hebben of detransitioneren te erkennen, te ondersteunen en te beoordelen.