De Cleveland Clinic, een van de grootste ziekenhuisorganisaties van de Verenigde Staten, heeft met het Amerikaanse ministerie van Justitie een schikking getroffen waarin het zich verplicht 2 miljoen dollar te besteden aan zorg voor mensen die spijt hebben van een gendertransitie die zij als minderjarige ondergingen. Daarmee is de Cleveland Clinic, gevestigd in Ohio, het tweede grote Amerikaanse ziekenhuis in korte tijd dat na een schikking met justitie geld en middelen moet vrijmaken voor detransitiezorg — eerder dit jaar moest Texas Children's Hospital al een vergelijkbare stap zetten.

Onderzoek naar declaraties voor genderzorg aan minderjarigen

De schikking volgt op een onderzoek uit 2025 naar de manier waarop de Cleveland Clinic gendertransitiezorg aan minderjarigen bij zorgverzekeraars declareerde. Justitie sprak in dat onderzoek over wat het aanduidde als "sex-rejecting procedures" bij minderjarigen: een verzamelterm voor puberteitsremmers, hormoonbehandelingen, chirurgische ingrepen en stemtherapie gericht op het veranderen van geslachtskenmerken. Naast de 2 miljoen dollar voor detransitiezorg betaalt de Cleveland Clinic ook 308.000 dollar om de declaratieclaims zelf af te wikkelen, te verdelen tussen de federale overheid en de staat Ohio — wiens attorney general partij was in de schikking.

Ziekenhuis: weinig verandert, critici zien signaal

De Cleveland Clinic zelf stelt dat de schikking weinig verandert aan de praktijk, omdat de instelling al zorg zou bieden aan mensen die van hun transitie terugkomen. Voorstanders van gendertransitiezorg wijzen er juist op dat een schikking met zo'n grote, gerenommeerde zorginstelling politiek gewicht geeft aan een bredere Amerikaanse beweging om gendertransitiezorg aan minderjarigen terug te dringen. Voor detransitioners en hun omgeving is de uitkomst vooral een erkenning van een behoefte die binnen de reguliere genderzorg lange tijd nauwelijks een plek kreeg: gespecialiseerde nazorg voor mensen bij wie de transitie niet het gewenste resultaat bracht of tot schade leidde.

Onderdeel van een bredere trend in de VS

De Cleveland Clinic is niet de eerste en vermoedelijk niet de laatste Amerikaanse zorginstelling die op deze manier onder druk komt te staan. Sinds enkele jaren onderzoekt het Amerikaanse ministerie van Justitie, samen met verschillende deelstaten, hoe ziekenhuizen gendertransitiezorg aan minderjarigen hebben verantwoord en gefactureerd. Schikkingen als deze verplichten ziekenhuizen niet alleen tot financiële compensatie, maar in sommige gevallen ook tot het aanpassen van interne procedures en het opzetten van gespecialiseerde detransitiezorg — een onderdeel van de gezondheidszorg dat tot voor kort nauwelijks georganiseerd bestond.