Home / Handleiding gedupeerden / Stap 1 + 2

Stap 1 + 2 — Herkennen en het dossier opvragen

Twee fundamentele eerste stappen: zelf inschatten of er mogelijk een tekortkoming was, en het volledige medisch dossier opvragen.

Stap 1 — Herkennen: was er sprake van een tekortkoming?

Niet elke spijt is juridisch een claim. En niet elke claim begint met spijt. Wat juridisch telt, is niet de uitkomst maar het traject: is de zorg verleend zoals het hoorde? Om dat te beoordelen kunt u uw eigen traject langs een aantal vragen leggen. Hoe meer vragen u met nee beantwoordt, hoe sterker uw mogelijke positie.

Informed consent — kreeg u eerlijke en volledige informatie?

• Is u verteld dat de wetenschappelijke onderbouwing van effectiviteit op lange termijn omstreden is, en dat internationale reviews (NICE 2020, SBU Zweden 2022, Cass Review 2024) de bewijskwaliteit als zeer laag hebben beoordeeld?
• Is u verteld dat 95 tot 98 procent van de jongeren die starten met puberteitsremmers doorgaat naar cross-sex hormonen — en dat de pauzeknop-metafoor feitelijk niet klopt?
• Is u uitgelegd dat puberteitsremmers structurele effecten kunnen hebben op botdichtheid en mogelijk op hersenontwikkeling?
• Is u expliciet gewaarschuwd dat hormoonbehandeling kan leiden tot permanente onvruchtbaarheid, en dat gametencryopreservatie bij start in vroege puberteit fysiologisch vaak onmogelijk is?
• Is u verteld over het bestaan van desistance — het feit dat een aanzienlijk deel van prepuberale kinderen met genderdysforie deze gevoelens kwijtraakt zonder medische interventie?
• Zijn alternatieven besproken, waaronder afwachtend beleid en uitsluitend psychotherapie zonder medische interventie?
• Is besproken welke effecten op seksueel functioneren en orgasme te verwachten waren?

Diagnostiek — is er zorgvuldig gekeken?

• Is er grondig onderzoek gedaan naar comorbiditeit, zoals autisme spectrum, depressie, angststoornissen, trauma, of eetstoornissen?
• Zijn deze, indien aanwezig, eerst behandeld voordat hormonale interventie werd gestart?
• Is er gekeken naar mogelijke andere verklaringen voor het ongemak met het lichaam (bijvoorbeeld trauma, seksuele oriëntatie, sociale invloeden)?
• Hoeveel intakegesprekken zijn er geweest, en in welke periode? Een traject dat in enkele maanden naar hormonen leidde, staat juridisch zwakker dan een traject van jaren.

Toestemming en leeftijd

• Hoe oud was de patiënt bij de eerste interventie?
• Is op een leeftijdsadequate manier uitgelegd wat de gevolgen waren, óók die welke pas op latere leeftijd voelbaar worden (kinderwens, relaties, seksualiteit)?
• Is er getoetst of de minderjarige werkelijk wilsbekwaam was voor deze specifieke beslissing?

Stap 2 — Het medisch dossier opvragen

Dit is praktisch de belangrijkste eerste stap. Zonder dossier geen zaak. Met dossier weet u waar u staat.

Op grond van artikel 7:456 BW heeft u recht op inzage in en een afschrift van uw volledige medisch dossier. Voor minderjarigen vragen de ouders het op (tot 12 jaar) of samen met het kind (12 tot 16) of het kind zelf (vanaf 16). Een inmiddels volwassen patiënt kan altijd zelf het volledige dossier van zijn eigen behandeling opvragen, ook over de jaren waarin hij minderjarig was.

Hoe doet u dit concreet

• Schrijf een brief of mail aan de behandelaar of het ziekenhuis. Vermeld uw naam, geboortedatum, behandelperiode en dat u op grond van art. 7:456 BW verzoekt om een afschrift van het volledige medisch dossier.
• Vraag uitdrukkelijk om: alle correspondentie, verwijsbrieven, intakeverslagen, gespreksverslagen, behandelplannen, formulieren voor geïnformeerde toestemming, multidisciplinaire overlegverslagen, en alle medicatie- en operatieverslagen.
• De instelling moet binnen vier weken reageren. De eerste kopie is gratis.
• Bewaar alles digitaal én op papier, op meerdere plekken.

Volgende stap