GETUIGENIS

Clementine Breen bij Jordan Peterson

Een meisje dat op haar zesde seksueel werd misbruikt, op haar twaalfde puberteitsremmers kreeg, op haar dertiende testosteron en op haar veertiende een dubbele mastectomie. Niemand vroeg ooit waarom ze haar lichaam haatte. In gesprek met Jordan Peterson reconstrueert ze het traject dat haar leven heeft beschadigd.

Het meisje achter het dossier

Clementine Breen is een twintigjarige theaterstudent aan UCLA. Ze beschrijft zichzelf niet als activist en niet als politiek. Ze zit aan tafel bij Jordan Peterson omdat ze een rechtszaak heeft aangespannen tegen de artsen en therapeut die haar als kind door het medisch transitietraject hebben gesluisd. Genoemd in de aanklacht zijn dr. Johanna Olsen Kennedy van het Center for Trans Youth Health and Development van het Children's Hospital Los Angeles, chirurg dr. Scott Mosser van het St. Francis Memorial Hospital in San Francisco, en haar voormalige therapeut Susan Landon. De rechtszaak gaat niet over ideologie. Ze gaat over wat er met dit kind is gebeurd.

Trauma dat nooit werd onderzocht

Op haar zesde werd Clementine seksueel misbruikt. Ze sprak er met niemand over. Tegen de tijd dat ze elf was en haar puberteit begon, voelde ze hevige angst voor het lichaam dat ze aan het krijgen was en voor het idee dat ze een vrouw zou worden. Ze voelde zich vervreemd van haar leeftijdsgenoten. Een meisje met onverwerkt seksueel trauma, dat haar ontluikende vrouwelijkheid afwees omdat die vrouwelijkheid haar onveilig maakte, kwam aan bij een kliniek waar één antwoord klaarlag.

In het verwijsdossier waarmee ze bij de chirurg arriveerde stond dat ze sinds haar kindertijd een mannelijke identiteit had vastgehouden. Dat klopte niet. Buiten een fysiek ongemak met haar lichaam en het gevoel los te staan van andere meisjes — wat Peterson tijdens het gesprek met droge ironie puberteit noemt — was er geen voorgeschiedenis van genderdysforie. Het misbruik werd nooit aan de orde gesteld. Niemand vroeg waarom een meisje haar borstgroei met afgrijzen tegemoetzag. De geschiedenis werd niet onderzocht omdat zodra die geschiedenis ter sprake kwam, het hele bouwwerk van de diagnose dreigde in te storten.

Twaalf, dertien, veertien

Op haar twaalfde kreeg ze een puberteitsremmer-implantaat in haar linkerarm. Op haar dertiende werd ze op testosteron gezet. Op haar veertiende reisde ze naar San Francisco voor een dubbele mastectomie bij Scott Mosser — een chirurg zonder leeftijdsgrens. Het verwijsdossier dat hij ontving bevatte tegenstrijdige informatie. Niemand controleerde dat. De ingreep werd uitgevoerd op een lichaam dat de puberteit nooit had mogen afmaken, op een kind dat juridisch geen geïnformeerde toestemming kón geven, op grond van een diagnose die was gesteld zonder ooit het trauma uit te vragen dat aan haar lichaamshaat ten grondslag lag.

Olsen Kennedy en de verzwegen studie

Peterson plaatst Clementines verhaal in een groter kader. Johanna Olsen Kennedy leidde tussen 2015 en 2024 een door de Amerikaanse overheid gefinancierd onderzoek van tien miljoen dollar naar de effecten van puberteitsremmers bij kinderen — het grootste onderzoek in zijn soort in de Verenigde Staten. De uitkomst: geen aantoonbare verbetering in mentale gezondheid. Olsen Kennedy publiceerde de resultaten niet. Tegenover The New York Times verklaarde ze dat ze de uitkomsten niet wilde aanleveren als munitie voor politieke tegenstanders van puberteitsremmers. Een onderzoek waarvoor de Amerikaanse belastingbetaler tien miljoen dollar had opgehoest werd in de la geschoven omdat de uitkomst niet uitkwam. Dezelfde Olsen Kennedy is voorzitter-elect van USPATH, de toonaangevende beroepsvereniging die het protocol verdedigt waaronder Clementine als kind werd behandeld.

Wat de psychologie zegt

Peterson, klinisch psycholoog, vraagt door op de structuur van wat er met haar gebeurde. Een kind dat al voor de puberteit een ernstige seksuele schending heeft ondergaan, ontwikkelt vaak een afkeer van het eigen ontluikende lichaam. Dat is geen genderidentiteitsprobleem maar een traumaresponse. De behandeling daarvoor is geen hormoonkuur en geen amputatie, maar geduldige traumatherapie waarin het kind leert de eigen lichamelijkheid niet langer als bedreiging te ervaren. Door deze stap over te slaan en direct naar het medische protocol te grijpen, hebben de behandelaars het trauma niet opgelost maar bestendigd — alleen nu met een onomkeerbare lichamelijke component eraan vast.

Daar komt bij dat Clementine als jong meisje sociaal niet aansloot bij andere meisjes. Niet omdat ze een jongen was, maar omdat haar binnenwereld er een was die geen enkele leeftijdsgenoot kon delen. Vervreemding van de eigen leeftijdsgroep is een klassieke indicator voor onverwerkt trauma. In een gezond zorgsysteem zou dat een rode vlag zijn die om langdurige begeleiding vraagt. In het gender-affirming care-model is het een symptoom dat de diagnose bevestigt.

Wakker worden zonder borsten

Clementine beschrijft hoe het was om als veertienjarige uit de narcose te ontwaken na de operatie. Haar lichaam was permanent veranderd door een beslissing die was genomen door volwassenen die haar geschiedenis niet hadden onderzocht, haar trauma niet hadden behandeld, en een verwijsdossier hadden geaccepteerd met tegenstrijdige informatie. Wat ze ervoor terug kreeg was geen genezing. De dysforie verdween niet. Wat verdween was haar borstweefsel, haar onaangetaste hormoonsysteem, haar gezonde puberteit, en de mogelijkheid ooit terug te keren naar een lichaam dat van haarzelf zou zijn geweest zonder medisch ingrijpen.

Waarom ze nu spreekt

Clementine zegt tegen Peterson dat ze geen bijzondere politieke missie heeft. Ze ziet alleen dat er andere meisjes zijn aan wie precies hetzelfde gebeurt en dat ze niet stil kan blijven. Haar rechtszaak is de eerste in haar soort tegen een groot Amerikaans transgender-kindercentrum. De aanklacht stelt vast wat in de behandelaarspraktijk doorgaans ongezegd blijft: dat een kind geen geïnformeerde toestemming kan geven, dat een diagnose gesteld zonder traumacheck geen diagnose is, dat een verwijzing met tegenstrijdigheden geen verwijzing is, en dat een chirurg die zonder leeftijdsgrens opereert geen zorgverlener is maar iemand die schade aanricht onder klinische dekmantel.